Wereldbank en effecten op de economie

Wereldbank logo25 september 2011 - Naast het IMF is ook de Wereldbank een grote internationale speler. Ze duikt minder frequent op in de media omdat de activiteiten van de Wereldbank zich vooral in ontwikkelingslanden situeren. De Wereldbank is namelijk een verstrekker van leningen aan arme ontwikkelingslanden om de armoede te helpen terugdringen en de welvaart te verhogen. Voorbeelden hiervan zijn infrastructuurwerken, milieuprojecten of het uitbreiden en verbeteren van de gezondheidszorg.

De Wereldbank werd gelijktijdig met het IMF opgericht en is ook een gespecialiseerde organisatie van de Verenigde Naties. Het oorspronkelijke doel was helpen bij de heropbouw van Europa na de Tweede Wereldoorlog. Nadien werd de focus verlegd naar de Derde wereld.  De directeur van de Wereldbank is nog steeds een Amerikaan.

Doelstelling Wereldbank

Het doel van de Wereldbank bestaat uit drie aspecten:  het vergaren en creëren van kennis omtrent internationale economie en economische ontwikkeling, het beheren van fondsen die dienen voor noodhulp of schuldverlichting bij arme landen en het verstrekken van kredieten aan ontwikkelingslanden die de kredieten vervolgens aanwenden om infrastructuurwerken of armoedebestrijdingsprogramma's op te starten.

Hiervoor bestaat de Wereldbank uit twee onderdelen: de International Bank for Reconstruction and Development (IBRD) en de International Development Association (IDA). De IBRD leent vooral aan middeninkomenslanden. Deze landen kunnen bij het IBRD tegen betere voorwaarden lenen dan op de financiële markten voor hun sociale projecten. De IDA financiert de projecten van de armste ontwikkelingslanden.  De voorwaarden zijn nog gunstiger dan die van de IBRD. Voorbeelden hiervan zijn lange looptijden, lage rentes en de mogelijkheid om pas na enkele jaren de terugbetaling uit te voeren.

Kritiek beleid

Ondanks de nobele bedoelingen van de Wereldbank, krijgt deze veel kritiek.  Bij het aangaan van een lening worden de landen verplicht om een structureel aanpassingsprogramma uit te voeren. Op lange termijn is dit niet altijd in het voordeel van het land in kwestie. Daarnaast zou de Wereldbank voornamelijk kijken naar de economische waarde van het project, waardoor ecologische en sociale effecten buiten beschouwing worden gelaten.  

Zo kan er bijvoorbeeld een lening aangevraagd worden voor een stuwdam, terwijl dit duidelijke negatieve ecologische gevolgen met zich meebrengt. Mensenrechten zou ook geen prioriteit zijn van de organisatie. Als reactie op deze kritieken stelt de Wereldbank dat er inderdaad fouten gebeurt zijn in het verleden maar dat de organisatie hiervaan geleerd heeft. Naast het economische houden ze tegenwoordig ook rekening met de ecologische en sociale aspecten om te waarborgen dat een project duurzaam is op lange termijn.