Fundamentele analyse: hoe doe je dat?

Door goede analyses uit te voeren op aandelen, behaal je betere beleggingsresultaten. Een bekende vorm van analyse is de zogenaamde fundamentele analyse. Bij fundamentele analyse bestudeer je de achterliggende cijfers van een bedrijf. Op die manier kan je nagaan welke adviezen van analisten houtsnijden.

Hoe voer je fundamentele analyse uit?

Bij fundamentele analyse is het belangrijk om verschillende cijfers te analyseren. Eén cijfer of statistiek vertelt nooit het gehele verhaal. Aan de hand van de cijfers probeer je vervolgens te bepalen of een aandeel onder- of overgewaardeerd is. Op die manier kan je besluiten of het een mooi moment is om een specifiek aandeel te kopen of verkopen.

Maar welke cijfers zijn nu belangrijk en waar kan je deze cijfers het beste terugvinden? Hieronder kan je snel springen naar het deel wat je interessant vindt:

Winst en de invloed op de koers

Ondernemingen willen uiteindelijk natuurlijk maar één ding: winst maken! Wanneer een onderneming geen winst weet te maken, gaat het op de lange termijn natuurlijk verkeerd. Het winstcijfer van een onderneming is dan ook één van de belangrijkste statistieken om te bestuderen.

Geeft een onderneming aan dat de winst in de toekomst met 20 procent gaat stijgen? Dan is dat nog niet direct reden om het aandeel te kopen. De koers van een aandeel hangt namelijk niet één op één samen met de winstgevendheid van een bedrijf. Het is eerder de verwachting van de beleggers die bepaalt hoe het aandeel reageert op berichten over de winstgevendheid van een bedrijf.

Maar waar hangt het effect van winstgevendheid op de koers eigenlijk van af?

  • Resultaten uit het verleden: stijgt de winstgevendheid meer dan in het verleden? Dan is dit een positief signaal.
  • Eerdere voorspellingen: kwam een bedrijf naar buiten met een verwachte stijging van de winstgevendheid met 40%? Dan daalt de koers waarschijnlijk, aangezien deze cijfers niet zijn waargemaakt.
  • Winstverwachtingen concurrenten: behalen de concurrenten allemaal 40% winst en het bedrijf slechts 20%? Dan daalt de koers waarschijnlijk ook.

Je kan de winst dus nooit individueel bestuderen. Het is belangrijk om rekening te houden met de resultaten uit het verleden, de gepubliceerde toekomstverwachtingen en de winstverwachting van de concurrenten.

Het is bij fundamentele analyse ook belangrijk om de aard van het bedrijf goed te bestuderen. Sommige bedrijven maken consistent verlies en kennen toch hoge beurskoersen. Dit zie je vaak bij veelbelovende startups zoals Uber. Wanneer dit het geval is, moet je ook goed kijken naar de ontwikkeling van de omzet. Daalt deze sterk? Dan is winst al helemaal ver te zoeken.

Winstgevendheid bedrijf

Geeft de balans inzicht?

Op de balans kan je de bezittingen en het vermogen van de onderneming terugvinden. Toch heeft de balans slecht een beperkte rol bij het bepalen van de waarde van een aandeel. Dit komt doordat het bezet van een bedrijf en de winstgevendheid maar beperkt samenhangen.

Het bezit van een bedrijf kan bijvoorbeeld flink toenemen door nutteloze bestedingen uit te voeren. Wanneer een bedrijf al het personeel een dure telefoon en auto geeft dan staat dit op de balans als bezit. Dit zijn echter geen investeringen die direct rendement opleveren. Wanneer het bedrijf dus geld verspilt aan nutteloze bezittingen dan kan dit de koers van een aandeel juist omlaag sturen.

Veel moderne bedrijven slagen erin om met een beperkt bezit toch grote resultaten neer te zetten. Denk hierbij aan Tech giganten zoals Google en Facebook die enorme winsten neerzetten met een handjevol bezittingen.

Alleen bij ouderwetse bedrijven kan de balans nog enigszins interessant zijn. Je kan dan bijvoorbeeld kijken naar de afschrijvingswaarde van grote investeringen. Machines kunnen bijvoorbeeld overgewaardeerd op de balans staan. Dit kan gebeuren wanneer er nieuwe, interessantere technologie uitkomt.

Gemiddeld genomen is de balans echter niet het belangrijkste onderdeel bij fundamentele analyse. De winst-en-verlies rekening geeft meer relevante informatie.

Balans fundamentele analyse

Voorbeeld van een balans

De wint-en verliesrekening lezen

De winst-en verliesrekening is vooral interessant doordat je goed kan zien waar de winst precies vandaan komt. Laten we een kijkje nemen naar de interessante componenten van de rekening.

Netto-omzet

De netto-omzet is alles wat een bedrijf heeft verdiend aan hun klanten. Bij Google zijn dit bijvoorbeeld alle inkomsten uit de advertenties en overige inkomsten. Bij een brouwerij als Heineken staan hier alle inkomsten uit de productie en verkoop van bier.

Brutowinst

De brutowinst is de netto-omzet vermindert met de kosten die direct samenhangen met de omzet. Het gaat hier dus om kosten die gebruikt worden voor de productie. Bij een kledingzaak zijn dit bijvoorbeeld de directe productie- en personeelskosten.

Operationele resultaat

Het operationele resultaat is de winst na aftrek van de algemene bedrijfskosten. Hieronder kan bijvoorbeeld de administratieafdeling vallen of betaalde rente op obligaties.

Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening voor rente

Dit is het totale resultaat van het bedrijf nadat buitengewone baten en lasten zijn verrekend. Buitengewone baten en lasten zijn opbrengsten en kosten die samenhangen met eenmalige gebeurtenissen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een sterke waardedaling van een deel van het bedrijf of een vondst van een zeldzaam object.

Resultaat uit gewone bedrijfsuitvoering voor belastingen

Dit is het resultaat nadat de financieringskosten (en eventuele baten) verrekend zijn met het resultaat uit gewone bedrijfsuitvoering voor rente. Hierdoor krijg je inzicht in de financieringspositie van het bedrijf.

Resultaat na belastingen

Dit is het bedrag dat er onder de streep overblijft. Veel bedrijven betalen significant lagere belastingpercentages dan jij en ik. Hier kan je zien wat het belastingbeleid is dat wordt toegepast op de onderneming.

Nettoresultaat beschikbaar voor de gewone aandeelhouders

Bij sommige bedrijven wordt er eerst een bedrag opzij gezet voor speciale groepen beleggers. Bedrijven kunnen er voor kiezen om speciale aandelen uit te geven waar andere voorwaarden aan verbonden zijn. Op die manier kunnen bijvoorbeeld investeerders worden aangetrokken in de beginfase van het bedrijf.

Dividend beschikbaar voor de gewone aandeelhouders

Hier kan je zien hoeveel dividend er beschikbaar is voor de aandeelhouders. Het bedrag dat er aan dividend wordt uitgekeerd kan de koers sterk beïnvloeden. Dit komt doordat de winstgevendheid van het bezitten van een aandeel onder andere afhangt van het bedrag aan dividend dat er wordt uitgekeerd aan de aandeelhouder.

Het resultaat dat binnen het bedrijf blijft

Vaak blijft een deel van de winst binnen het bedrijf achter. Het is interessant om te onderzoeken waar dit geld naartoe gaat. Heb je vertrouwen in de plannen van het bedrijf met deze tegoeden? Dan kan het bedrijf in de toekomst wel eens meer waard worden.

Winst per aandeel

Dit bedrag bereken je door te kijken naar het bedrag dat er over is voor de normale aandeelhouders en door dit te delen door het aantal uitstaande aandelen. Op die manier zie je wat het rendement van je investering is. Aandelen met een relatief gezien hogere winst per aandeel, doen het vaak beter op de beurs.

Winst verlies rekening

Voorbeeld van een winst- en verliesrekening

De jaarcijfers beoordelen

Nu je begrijpt wat er allemaal op een winst- en verliesrekening staat, kan je aan de slag gaan met het beoordelen van de cijfers. Bij fundamentele analyse is het belangrijk om goed onderzoek te doen. Ga dus niet uit van de samenvatting in de krant. Deze samenvattingen bevatten vaak fouten en zijn bovendien te extreem. Extreem nieuws verkoopt immers beter.

Het jaarverslag kan je doorgaans terugvinden op de website van de onderneming. Het is vervolgens belangrijk om de cijfers te toetsen aan de hand van de verwachtingen van de markt. Wanneer de onderneming het beter doet dan verwacht dan heeft dit een positieve invloed op de koers en vice versa.

Naar een koers-winstverhouding

De winst per aandeel geeft ons nog weinig informatie, een winst van €1 op een aandeel van €10 is immers beter dan op een aandeel van €100. Door het bedrag om te rekenen naar een ratio, kunnen we bedrijven binnen een sector goed met elkaar vergelijken. Het berekenen van de koers-winstverhouding is vrij eenvoudig. Hiervoor deel je simpelweg de winst per aandeel door de huidige koers.

Dit cijfer geeft aan hoe lang het duurt voordat je de waarde van één aandeel kunt terugverdienen. Negatief nieuws kan de koers van een aandeel soms flink omlaag sturen. Je kan de totale prijs van een aandeel dan soms al binnen een paar jaar terugverdienen. Dit soort aandelen kunnen erg aantrekkelijke koopjes zijn. Het is natuurlijk wel belangrijk om te onderzoeken of er geen goede reden zit achter al die paniek.

Je kan koers-winst ratio’s goed gebruiken bij het bepalen van goede koop- en verkoopmomenten. Het is hierbij wel belangrijk om bedrijven te vergelijken met andere bedrijven uit de sector. Verder is het belangrijk om ook de groei niet te vergeten. Een bedrijf dat sneller groeit maar nu een nadelige ratio heeft kan in de toekomst veel positiever uitkomen.

Je kan er verder vanuit gaan dat beslissingen die de winst per aandeel doen afnemen niet met open armen worden ontvangen door beleggers. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren bij de emissie van nieuwe aandelen. Natuurlijk kan het nieuwe kapitaal voor verdere groei zorgen in de toekomst. Op het moment zorgt dit echter alleen maar voor verwatering van de winst wat de aandeelhouders doorgaans niet waarderen. Dit kan de koers van een aandeel dan ook doen dalen.

Dividend

Ook dividend is een belangrijk element bij fundamentele analyse. Dividend is de uitkering van een deel van de winst door een bedrijf. Het is belangrijk om te kijken naar het dividendpercentage per aandeel. Dividend op zich zegt immers niet veel: €1 dividend op een aandeel van €10 geeft een ander verhaal dan €1 dividend op een aandeel van €1000.

Ook bij dividend is het belangrijk om te kijken naar bedrijven in dezelfde sectoren. Verder is het verstandig om te kijken of het dividend overeenkomt met het verwachte dividend. Bedenk dat de koers erg gevoelig is voor afwijkingen van de algemene verwachtingen.

Wil je meer weten over dividend? Lees dan onze special over dividend:

Dividend informatie

De waarde van fundamentele analyse

Fundamentele analyse heeft zeker waarde. Door goed en degelijk onderzoek te doen kan je betere resultaten behalen. Naast de bovengenoemde essentiële zaken, bestaan er nog veel meer ratio’s die je kunt gebruiken bij het kopen van aandelen. Op deze website behandelen we nog enkele andere ratio’s die je kunt gebruiken bij het nemen van je beslissingen.

Ook de fundamentele analyses van andere analisten kunnen zeker relevant zijn. Onderzoek wel goed in welke sectoren een analist het vaak bij het rechte eind heeft. Het is onmogelijk om alle markten op hetzelfde niveau te doorgronden. Verder is het aan te raden om te kijken naar de gemiddelden van meerdere analisten. Een goede website om dit te doen is marketwatch.com.

Je kan fundamentele analyse ook goed combineren met andere analyses. De kracht van je voorspelling neemt dan toe: